چگونه فرزندم را به درس و مطالعه علاقمند کنم؟

نوشته شده توسط
فروردین 16, 1396
448 بازدید
0 نظر

بی بی هدیه اشرف زاده
آموزش ابتدایی / مشاوره و راهنمائی
با شروع مهر ماه شمارش معکوس آغاز سال تحصیلی تمام شد و والدین از دغدغه های ثبت نام، خرید لوازم التحریر، لباس فرم و… فارغ شده اند و در فکر محیط مدرسه، هم کلاسی های فرزندانشان، تکالیف درسی و برنامه ریزی تحصیلی او هستند و دیگر مهمترین دغدغه و نگرانی والدین به خصوص مادران در سال تحصیلی جدید مرتبط با نحوه درس خواندن، نمره خوب گرفتن و انجام تکالیف و… دانش آموزان است. در واقع آنچه به عنوان دغدغه و درگیری های ذهنی در بین والدین مشاهده می شود از یک طرف ناشی از تضاد در برآورده شدن انتظارات دانش آموزان و انتظارات والدین و از طرفی وجود بعضی شرایط نامناسب اجتماعی و آموزشی جامعه است.
بسیاری از والدین بیش از آنکه به مسایل عاطفی، بلوغ و تغییرات جسمانی و روانی بچه ها توجه کنند، بر درس، نمره و ادامه تحصیل تاکید می کنند. اینگونه است که عدم هماهنگی و تعادل بین خواسته و انتظارات بچه ها و انتظارات والدین در طول چند دهه موجب ناسازگاری فرزندان و افزایش دغدغه های فکری والدین شده است، به جای اینکه ما والدین دغدغه های زیادی را بر دوش خود حمل کنیم باید اجازه دهیم کودکمان مستقل شود و مسئولیت پذیری در کارهای مدرسه را قبول کند. وقتی والدین مرتب نگران تکالیف درسی یا افزایش و کاهش نمرات فرزندان خود باشند، این نگرانی را به طور غیر مستقیم به آنان انتقال می دهند و فرزندان هنگام انجام کارهای درسی به جای اینکه با آسودگی خیال به تمرکز روی مطالب درسی بپردازند، دچار اضطراب و استرس خواهند شد و در سنین پایین تر موجب وابستگی کامل دانش آموز به والدین در انجام تکالیف می شود.
یکی از مهمترین گام ها برای کسب موفقیت در دوران تحصیل، برنامه ریزی صحیح است. برخی از والدین خود را مسئول انجام تمام تکالیف فرزندشان می دانند، به نحوی که در مدت انجام تکالیف در کنار دانش آموز حضور دارند. هر چند لازم است والدین به ویژه در سال های اول دبستان و پیش دبستان با نظارت خود، برنامه ریزی و مسئولیت پذیری را به کودک خود آموزش دهند. اما برخی از والدین به اشتباه این مسئولیت را خود بر عهده می گیرند لذا نمی توانند احساس مسئولیت در قبال انجام تکالیف را به کودکان خود بیاموزند، بطوریکه اگر یک روز والدین حضور نداشته باشند، فرزندشان اصلاً به یاد تکالیف خود نیست و یا نمی داند از کجا شروع کرده و چگونه تکالیفش را به پایان برساند که خود باعث اضطراب و دلزدگی از درس می شود.
بنابراین والدین با نظارت مفیدی که بر انجام تکالیف دارند باید کودکان را کم کم مسئولیت پذیر بار آورند، به عبارتی چون پدر و مادر نمی توانند در تمام دوران تحصیل در انجام تکالیف فرزندان خود نظارت مستقیم داشته باشند با افت تحصیلی آنها مواجه می شوند در حالیکه اگر این احساس مسئولیت را از دوران کودکی شکل داده باشند با مشکلاتی از این قبیل روبرو نخواهد شد.
کودکان لازم است در هر سنی متناسب با توانایی هایشان مسئولیت یک سری از کارهای شخصی را به عهده بگیرند. مثلا در سن 2 سالگی کم کم خودشان غذا بخورند، در حدود 3 سالگی لباسهایشان را با کمی کمک خودشان بپوشند، در حدود 4 سالگی به تنهایی دستشویی بروند و حتی برای انجام بعضی از کارهای روزمره مثل مسواک زدن، تماشای تلویزیون و بازی زمان مشخصی داشته باشند. اگر این روال به خوبی پیش برود کودک مسئولیت پذیر شده و با ورود به مدرسه کارهایش را خود به خوبی انجام می دهد که باعث می شود برای انجام وظایفش برنامه ریزی داشته باشد و این گونه مسئولیت پذیری در او شکل می گیرد.
کودکان باید یاد بگیرند که تا حدودی برای کارهایشان برنامه ریزی داشته باشند گاهی پیش می آید که کودک تمام کارهای خودش را به خوبی انجام می دهد ولی در مورد تکالیف مدرسه وابسته به والدین است، که نشان دهنده بی علاقگی او به درس و یا عدم احساس مسئولیت نسبت به این موضوع است.
چگونه فرزندمان را به درس و مدرسه علاقه مند کنیم؟
از همه مهمتر این است که ما بدانیم الگوی فرزندانمان خودمان هستیم بنابراین اگر بخواهیم فرزندانمان به مطالعه و درس علاقه مند شوند اولین و بهترین راه این است که ما را در حال مطالعه ببینند تا الگو بگیرند و یا اگر الگوی فرزندمان شخص دیگری است مثلاً دایی، خاله، عمو و… توجه او را به سمت الگویی معطوف کنیم که به مطالعه علاقه مند است. پدر و مادر باید الگوی مناسبی برای فرزندانشان باشند و با برنامه ریزی در امور منزل و کارها به صورت غیر مستقیم برنامه ریزی را به آنان آموزش دهند.
یکی دیگر از وظایف والدین این است که نتایج و پیامد های مثبت تحصیل علم در زندگی روزمره و آینده فرزندانشان را برای آنها بازگو کنند. مثلا به او بگویند با فراگیری خواندن می توانی خودت به تنهایی کتاب داستانهایی که دوست داری را مطالعه کنی. ما می توانیم به فرزندانمان کمک کنیم تا اهداف خود را به خوبی بشناسند و نقش و اهمیت درس خواندن در رسیدن به آن اهداف را نیز برای آنها روشن کنیم تا انگیزه کافی برای تحصیل علم و مهارت های دیگر در آنها ایجاد شود.
دانش آموزان باید بدانند که درس خواندن از مهمترین وظایف آنهاست و ما طوری رفتار کنیم که آنان درس خواندن و انجام تکالیف را به مرور یک عمل مثبت و مفید و حتی دوست داشتنی بدانند. اگر بچه ها خودشان فکر نکنند و تلاش نکنند، چیزی یاد نمی گیرند و والدین می توانند پیشنهاداتی بدهند و در این مسیر به آنها کمک کنند. ما می توانیم به نحوه درس خواندن آنها نظارت منظمی داشته باشیم. اگر کودکمان سالهای ابتدایی مدرسه را طی می کند لازم است بداند که از او انتظار می رود پس از مدت زمانی که از مدرسه رسیده است با یک استراحت شروع به انجام تکالیفش کند، سعی کنید انجام اولین تکلیف مدرسه را برای او به یک خاطره خوب و جذاب توأم با نشاط تبدیل کنید. فراموش نشود کودکان در دوره ابتدایی حتی اگر فضا و امکانات مناسب درس خواندن داشته باشند به دلیل تخیل گسترده ای که دارند، نمی توان خیالبافی را از آنها گرفت و ممکن است از مسیر درس خواندن و توجه و تمرکز بر آن خارج شوند، از اینرو آنها نیاز به توجه و نظارت کوتاه مدت دارند. بهتر است با کمک خود دانش آموز یک برنامه منظم برای انجام تکالیفش تهیه کنیم که البته برنامه های تفریح، خواب، نظافت و… در آن گنجانده شود. جهت برنامه ریزی می توان از قدرت عادت ها استفاده کرد به عنوان مثال می توان برنامه انجام تکالیف را قبل یا بعد از یک عادت روزمره (وعده غذایی) تعیین کرد و به این روش کودک را به مرور شرطی نماییم.
هنگام انجام تکالیف برای کودک ابتدا از تکلیفی که مورد علاقه او است، شروع کنید تا آمادگی بیشتری برای اتمام آن داشته باشد زیرا با اینکار می توان انگیزه لازم را در او ایجاد کرد. اگر در دوره نوجوانی است دیگر خودش می تواند با برنامه ریزی که انجام داده است همراه با نظارت شما طبق برنامه عمل کند. البته باید توجه داشت که دیگر او کودک نیست و از گفتن بایدها و نبایدهای زیاد به او پرهیز کرد و در محیطی دوستانه در مدیریت درس خواندن کمکش کنیم و در اجرای برنامه ریزی روزانه اش تشویق کنیم. اگر او در اجرای برنامه اش سستی کرد با او بحث نکنید، سرزنش نکنید، توضیح ندهید و فقط به او بگویید: «دوست دارم از فردا در برنامه ریزی هایت دقیق تر باشی»
والدین باید انتظارات واقع بینانه ای داشته باشند؛ گاهی اوقات والدین کودکشان را تحت فشار قرار می دهند. در صورتی که کودک در درسی دچار ضعف است باید توانایی های کودک را سنجید و با توجه به آنها به مشکلاتش در یادگیری کمک کنیم. اگر ما از ماه مهر یک برنامه ریزی دقیق و سنجیده ای برای کودکمان انجام دهیم دیگر دچار بی نظمی در وقت نمی شود، نباید اجازه دهیم در برنامه ریزی انجام شده، برنامه های تفریحی مانند تماشای تلویزیون بر برنامه او مسلط شود. با برنامه ریزی، وقت آنها تنظیم می شود و در اتمام تکالیف دچار مشکل نمی شوند به این ترتیب اضطرابشان نیز کمتر شده و اعتماد به نفسشان تقویت می گردد.
همانطور که دارو برای همه بیماران به یک صورت تجویز نمی شود و هر بیماری با توجه به بیماریش داروی خاص خود را مصرف می کند هر دانش آموزی هم برنامه خاص خود را دارد. استعداد و توانایی هر فرد، پایه درسی، نقاط قوت و ضعف در درس ها، هدف، روش مطالعه، محیط مطالعه، انگیزه مطالعه، مقطع تحصیلی و… همه اینها در برنامه ریزی باید مورد توجه قرار گیرد. برنامه باید این امکان را داشته باشد تا پیشرفت و پسرفت را نشان دهد، بعلاوه ساده باشد تا دانش آموز توان انجامش را داشته باشد.
تحقیقات نشان داده است کودکانی که در دوران تحصیل برنامه ریزی صحیحی دارند در آینده در برنامه ریزی های مالی، شغلی، اجتماعی و حتی خانوادگی موفق تر عمل می کنند. با تشویق فرزند بانظم و برنامه، این رفتار را در او پایدار کرده تا در آینده نیز از این مهارت به خوبی استفاده کند، استفاده از یک برنامه ریزی صحیح و با اصول علمی به دانش آموز کمک خواهد کرد انرژی و توان ذهنی خود را بیهوده هدر ندهد. در این نوع برنامه ریزی ها عمدتا روشهای مفیدی مورد استفاده قرار می گیرد که موجب خواهد شد فرد از توان ذهنی خود بیشترین استفاده را ببرد.
«هرکه برای پیروزی برنامه ریزی نکند، برای شکست برنامه ریزی کرده است»
به امید آن که روزهای آینده زندگی شما و فرزندانتان بهترین روزهای عمرتان باشد، که البته این مهم با برنامه ریزی صحیح دور از دسترس نخواهد بود.

درباره نویسنده

در مورد این مطلب نظر دهید