روان گسیختگـی یا اسکیـزوفرنیـا

نوشته شده توسط
بهمن 21, 1395
162 بازدید
0 نظر

دکتر ایرج وثوق
(روانپزشک)

مراجع: پسر 17 ساله ام مدّتی است که درسش را رها کرده و مدرسه نمی رود، گوشه گیر شده و کمتر صحبت می کند، گوشه ی اتاق می نشیند و به نقطه ای خیره می شود، به بهداشت و نظافت شخصی اش بی توجّه است و به اصرار ما حمّام می رود، نسبت به همه بی تفاوت شده و با ما ارتباط برقرار نمی کند و بیرون نمی آید، می گوید صداهایی می شنود که ما آنها را نمی شنویم و با آن صداها صحبت می کند، چه اقدامی برای وی لازم است؟
مشاور: علائمی که ذکر می کنید در صورتی که بیش از 6 ماه دوام داشته باشند احتمال ابتلای پسرتان را به یک اختلال روانپزشکی مطرح می کنند که نیاز به درمان جدّی دارد.

اسکیزوفرنی بیماری روان پریشانه (پسیکوتیک) با علت ناشناخته و تظاهرات متفاوت است که با علایم مثبت و منفی مشخص می گردد.
علایم اسکیزوفرنی به شکل جدّی بر تفکر، احساس، رفتار و عملکرد اجتماعی و شغلی تأثیر می گذارد.
اسکیزوفرنیا از نظر لغوی به معنی «روان – گسیختگی» است و در روانپزشکی به نوعی از بیماری های روان اطلاق می شود.
زمان شروع این بیماری معمولاً دوران نوجوانی یا جوانی است ولی در هر سنی ممکن است آغاز شود.
بروز اسکیزوفرنی در مردان و زنان مساوی است ولی در مردها زودتر از زنان شروع می شود.
با شروع بیماری، طیف گسترده‌ای از علایم نمایان می شود که تبعات آن در تفکر، رفتار و کارکرد فرد تا مدت ها باقی می‌ماند. این علایم را می توان در دسته های زیر قرار داد:
1. هذیان: فرد دچار باوری کاملاً مستحکم ولی غیر منطقی می‌شود. این باور او با فرهنگی که در آن رشد یافته منطبق نیست و با هیچ دلیل و منطقی تغییر نمی‌کند. مثال: مطمئن بودن از این که دوربینی برای کنترل رفتار او در اتاقش کار گذاشته اند؛ معتقد بودن به آن که دیگران هر چه به فکر او خطور می کند را می‌فهمند.
2. توهم: فرد صدای کسی را به وضوح می‌شنود؛ دقیقاً مانند آن که صدای دیگران را با گوش خود و از اطراف می‌شنود. در واقع او این صداها را از درون ذهن خود درک نمی‌کند و این نوعی خیالبافی نیست؛ به واقع می‌شنود. به این حالت «توهم شنوایی یا شنیداری» می‌گویند. توهم همچنین می‌تواند از نوع «بینایی یا دیداری»، «بویایی»، «لمسی» و «چشایی» باشد.
3. تکلم نابسامان: برخی از عباراتی که به کار می‌برد، خارج از موضوع است یا در موارد شدید ممکن است سخنانش کاملاً بی‌ربط به نظر برسد.
4. رفتارهای نابسامان: فرد رفتارهایی بی هدف از خود نشان می‌دهد. مثال: وسایل زندگی را دور می‌ریزد؛ خود را به مدتی طولانی در وضعیتی ناراحت قرار می‌دهد، مثلاً در گوشه‌ای از اتاق در یک حالت خاص می نشیند و به نقطه‌ای خیره می‌شود؛ غذایی که باید بخورد را روی زمین پخش می کند.
5. علایم منفی: حالت‌هایی مانند گوشه‌نشینی، کم حرفی، بدون ایده و نظر بودن، خیره شدن، و اراده نداشتن علایم منفی این بیماری به شمار می آید.
فرد مبتلا ممکن است برخی از علایم مذکور را داشته باشد و البته طی درمان، این علایم کاهش می‌یابد یا از بین می‌رود.
خوشبختانه با وجود داروهایی که اصطلاحاً «آنتی‌سایکوتیک» نامیده می‌شود در بسیاری از موارد در صورت همکاری فرد برای درمان مستمر، بهبودی قابل ملاحظه‌ای به دست می‌آید.
روان‌درمانی‌ها، خانواده درمانی و درمان های توان بخشی (مانند کاردرمانی) نیز در کنار درمان دارویی کمک ‌کننده‌اند.
الکتروشوک (ECT) هم در دوره‌های حاد بیماری ممکن است به کار رود.
هرچند به ویژه در مواردی که فرد تن به درمان نمی‌دهد، ممکن است با بیماری شدیدی مواجه شویم، اما فرد مبتلا به اسکیزوفرنیا پس از درمان گاهی به قدری بهبودی می‌یابد که دیگر تشخیص بیماری برای کسانی که او را پیش از این ندیده‌اند دشوار می‌شود.
لازم به ذکر است که پیگیری درمان افراد مبتلا به اختلال اسکیزوفرنیا برای جلوگیری از اُفت عملکرد جدی ضروری است.

درباره نویسنده

در مورد این مطلب نظر دهید